W obecnych czasach, kiedy dominuje kultura powszechnie panującej szczęśliwości oraz dążenia do spełnienia mało znajdujemy przestrzeni na smutek, niepokój, zniechęcenie. Żyjemy w świecie, gdzie panuje obraz ‘idealnego życia’ usłanego różami, zadowoleniem i uśmiechem na każdym kroku. Nie mamy czasu na zatrzymanie się, zastanowienie, refleksję. Coś cały czas nas goni do przodu, byle dalej, lepiej, więcej.

Jeśli odczuwamy ból bierzemy tabletkę. Kiedy jesteśmy zmęczeni pijemy kawę. Kiedy czujemy się zniechęceni często zmuszamy się, aby funkcjonować dalej w naszych miejscach pracy, systemach społecznych, związkach. Coraz mniej przeznaczamy miejsca dla smutku i niepokoju, często nie chcemy ich w ogóle doświadczać.

Tymczasem doświadczenie smutku, niepokoju, braku motywacji, zmęczenia, spadku energii jest tak samo ważnym doświadczeniem, jak każde inne. Co więcej, doświadczanie „niewygodnych” czy wręcz „niepożądanych” stanów spełnia dużo „pożytecznych funkcji” psychologicznych niż stany zadowolenia, czy euforii. Stanowią one bardzo istotną część naszej natury i ludzkiego istnienia.

Depresją nazywamy obecnie wiele doświadczeń o różnych pochodzeniu, przebiegu i znaczeniu. Warto pamiętać, że nie wszystkie nasze smutki, obawy, obniżone nastroje możemy zaliczyć do depresji. Aktualnie jest wiele spojrzeń na depresję, wyjaśnień i sposobów radzenia sobie z nią. Te, oparte na klinicznym punkcie widzenia w dużej mierze koncentrują się na diagnozowaniu objawów i ich usuwaniu za pomocą różnych środków farmakologicznych.

Rzadziej spotkamy się z podejściem, w którym ważne jest zadanie sobie pytań dotyczących znaczenia i celowości symptomów jakich doświadczamy. Depresja jest cennym źródłem informacji o nas samych. Pokazuje nam ważne kwestie dotyczące naszego życia a nawet zmusza nas do zapytania się o to, co nam pokazuje, czego nas uczy i dokąd nas prowadzi.

Nie chcę pomijać znaczenia modelu medycznego, czy zniechęcać do leczenia według jego zaleceń (szczególnie w długotrwałych i nasilonych stanach zagrażających życiu). Zależy mi jednak, aby poszerzać perspektywę i dodać do sposobu rozumienia depresji inny punkt widzenia.

Jako psychoterapeutka odkrywająca znaczenia różnych stanów i doświadczeń postrzegam depresję także jako odmienny stan świadomości, który stanowi wskazówkę do samopoznania, a którego nie trzeba natychmiast wyleczyć lub się go pozbyć.

Depresję można potraktować jako  stan organizmu, który prezentuje określone zachowania pod którymi kryją się informacje rozwojowe dla osoby, która jej doświadcza. Dla mnie praca z osobą w depresji to odkrywanie jego lub jej odmiennej perspektywy, niepowtarzalnego widzenia świata i siebie.

Zagłębianie się w doświadczenia jakim jest depresja, przez objęcie go świadomością, uwagą i życzliwością sprawia, że osoba ma możliwość odkrycia cennych informacji dla siebie i może poznać siebie lepiej.

Taka forma pomocy terapeutycznej jest niezwykle skuteczna, ale nie daje magicznego rozwiązania, ani nie obiecuje natychmiastowych efektów. Aby przebieg psychoterapii depresji w takim jej rozumieniu  był skuteczny potrzebne jest otwarcie się pacjenta na chęć poznania i zagłębienia się w stan, którego doświadcza, a to wymaga trochę więcej czasu.

Depresja jest doświadczeniem czy stanem takim samym jak każde inne i niesie ze sobą cenną wiedzę dla osoby, która jej doświadcza.

Marta Pociecha