Terapia schematów

Kluczową kwestią w terapii schematów jest założenie, że w psychice każdego z nas tworzą się pewne schematy, wzorce zachowania i postępowania, które utrwalają się już od wczesnego dzieciństwa. Schemat – w ujęciu terapii schematów – nie jest niczym złym, to pewna konstrukcja, która pozwala nam na określone postępowanie, wynika z posiadanego doświadczenia.

W terapii schematów pracujemy tak, aby rozpoznawać i modyfikować schematy oraz zmieniać te, które są niekorzystne i niekonstruktywne dla nas. Zastępujemy je nowymi, zdrowymi, dobrymi dla nas.

Terapia schematów wyróżnia nieadaptacyjne schematy, które – zdaniem jej twórców – są przyczyną różnorodnych trudności i zaburzeń. Z czego może wynikać tworzenie się tych nieadaptacyjnych wzorców zachowań? Wśród przyczyn wymienia się niezaspokojenie potrzeb, w tym potrzeby niezależności, autonomii, spontaniczności czy wolności wyrażania przekonań. Jakie nieadaptacyjne schematy wyróżnili twórcy terapii schematów? Jest ich aż 18 i zostały podzielone na konkretne obszary.

W terapii schematów bardzo istotnym pojęciem są także tryby schematów. Wyróżniamy cztery ich kategorie, są to tak zwane tryby dziecięce, tryby rodzicielskie, tryby radzenia sobie, tryb szczęśliwego dziecka oraz tryb zdrowego dorosłego. Tryby radzenia sobie uruchamiają się pod wpływem określonego bodźca i aktywują nasz schemat.